Από τον Κριστιάν Νίρκα

Ο Φορτίνο Σαμάνο, έγινε ευρέως γνωστός στο ελληνικό κοινό από το παρακάτω τραγούδι του Θανάση Παπακωνσταντίνου.

Θανάσης Παπακωνσταντίνου – Ο Φορτίνο Σαμάνο

Ιστορική περίοδος και Μεξικανική επανάσταση

Μια ικανοποιητική κατανόηση του τραγουδιού, προϋποθέτει μια σύντομη ιστορική αναδρομή.

Πορφίριο Ντίας

Αποτέλεσμα εικόνας για πορφίριο ντίας

Πορφίριο Ντίαζ, Πρόεδρος του Μεξικού 1876-1880 και 1884-1911

Στις αρχές του 20ου αιώνα, η κατάσταση στο Μεξικό χαρακτηρίζεται μεν από οικονομική και πολιτιστική άνθιση, αλλά οι κοινωνικές ανισότητες είναι κάτι παραπάνω από αισθητές. Επιπλέον, η τριακονταετής διακυβέρνηση της χώρας από μια προσωπικότητα,  τον Πορφίριο Ντίαζ, δημιούργησε ρήγματα στο πολιτικό γίγνεσθαι.

Ανατροπή του ετοιμόρροπου καθεστώτος Ντίαζ

Η έντονη δυσαρέσκεια της αστικής τάξης αξιοποιήθηκε από τον Φρανσίσκο Μαδέρο, γόνος πλούσιας οικογένειας γαιοκτημόνων, ο οποίος αντιτάχθηκε πολιτικά στον Ντίαζ. Φυλακίστηκε αλλά μετά βρήκε καταφύγιο στις ΗΠΑ. Τελικώς πέτυχε την ένοπλη ανατροπή του 80χρονου πλέον Ντίαζ, και το 1911 έγινε πρόεδρος του Μεξικού, μετά από την διεξαγωγή εκλογών.

Revolucion Ιnterrumpida

Η πολιτική γραμμή του Μαδέρο όμως προκάλεσε αντιδράσεις στο διοικητικό περιβάλλον της κυβέρνησης. Αυτές οι τριβές, μεταφράστηκαν τελικώς από ένα στρατιωτικό πραξικόπημα, με επικεφαλή τον στρατηγό Victoriano Huerta. Έτσι το 1913, ο Μαδέρο εκτελέστηκε, και η χώρα ήταν υπό καθεστώς στρατιωτικής δικτατορίας.

Η αγροτική επανάσταση είχε ήδη ξεσπάσει από το 1910. Κύρια επιδίωξη ήταν η αναδιανομή της γης, καθώς το 85% της γης άνηκε στο 2% του πληθυσμού. Δυο ηρωικές προσωπικότητες συνέλαβαν στην οργάνωσή της:

Στο Βόρειο Μεξικό υπό την ηγεσία του Φρανσίσκο «Πάντσο» Βίγια,

Φρανσίσκο «Πάντσο» Βίγια

και στον ακόμη φτωχότερο Νότο, ο λαός συσπειρώθηκε γύρω από τον Εμιλιάνο Ζαπάτα, διοικητή του «Απελευθερωτικού Στρατού του Νότου».

116.- MIX-3.2.56.0001 - Emiliano Zapata.tif

Εμιλιάνο Ζαπάτα

Φορτίνο Σαμάνο

Για τον Φορτίνο Σαμάνο λοιπόν, οι γνώσεις μας είναι περιορισμένες. Θεωρείται όμως ότι ήταν υπαρχηγός των στρατευμάτων του Ζαπάτα.

Το 1917 συνελήφθη από τον Ομοσπονδιακό Μεξικανικό Στρατό. Πριν την εκτέλεσή του ζήτησε μόνο δυο πράγματα. Ένα τσιγάρο και μια φωτογραφία.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε το 1917 από τον βραζιλιάνο φωτογράφο Agustin Victor-Casasola, και δημοσιεύτηκε με την παρακάτω λεζάντα:

«Ο Φορτίνο Σαμάνο καπνίζει το τελευταίο τσιγάρο πριν από την εκτέλεσή του. Βλέπουμε έναν άνθρωπο σε ειρήνη με τον εαυτό του και με τον θάνατο». Η επανάσταση των αγροτών του Μεξικού ξέσπασε το 1910 με πρωτεργάτες τον Εμιλιάνο Ζαπάτα και τον Φραντσίσκο Μαδέρο, που είχαν το  σύνθημα «Γη και Ελευθερία» 

Ο Φορτίνο Σαμάνο- Θ. Παπακωνσταντίνου

Ο Φορτίνο Σαμάνο καπνίζει και σκέφτεται:
«Είμαι ότι δεν έζησα, είμαι η βροχή που θα `ρθει
να δροσίσει άγνωστων γυναικών το κορμί.
Βράδυ στα κρεβάτια τους πως στενάζουν ξαναμμένες
ποιος Σαμάνος έφερε τούτη τη βροχή…»

Ο στρατιώτης με τ’ όπλο σημαδεύει και σκέφτεται:
«Με μια κίνηση απλή θα του κλέψω ότι έχει ζήσει
είμαι ένας μικρός θεός, είμαι ένα στοιχιό.
Πάνω από το αίμα του αύριο εδώ την ίδια ώρα
ερπετά θα σέρνονται όπως κάνω κι εγώ…»

Το τελευταίο τσιγάρο κι εκείνο σκέφτεται:
«Θα γίνω γέλιο να κρυφτώ σε παιδιά που ξεφαντώνουν
ο καιρός θα χάνεται ώσπου κάποιο απ’ αυτά
θα φωνάξει «Λιμπερτά!» κι όπως θα κοιτάει τις κάνες
θα βρεθώ στα χείλη του σαν τσιγάρο ξανά…»

Στίχοι- Μουσική: Θανάσης Παπακωνσταντίνου 

Paul Strand, the son of immigrants from Bohemia (now western Czechoslovakia), was born in New York City on 16th October, 1890. Description from pinterest.com. I searched for this on bing.com/images

 

 

Advertisements