Η Σάμος είναι ένα ακριτικό νησί του νοτιοανατολικού Αιγαίου, αρκετά ναυτικά μίλια μακριά από την Αθήνα, γνωστό για την οργιώδη του βλάστηση, για το γλυκόπιοτο κρασί, τον αρχαιολογικό του πλούτο, τα πεντακάθαρα νερά και τις όμορφες παραλίες. Ιδανικός προορισμός για όσους θέλουν να ξεφύγουν από το αστικό τοπίο, να νιώσουν τη θαλπωρή της φύσης και να συνδεθούν με αυτή, αποτελεί σημείο συνάντησης ανθρώπων από Ελλάδα και εξωτερικό, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Ζώντας στη Σάμο τα τελευταία τέσσερα χρόνια, τη θεωρώ «μικρή μου πατρίδα» κι ανακαλύπτω συνεχώς τον ανεξάντλητο φυσικό και πολιτισμικό της πλούτο. Τόπος του Πυθαγόρα, του Επίκουρου, του Αρίσταρχου, είναι ένα τουριστικό θέρετρο για κάθε επισκέπτη που θέλει να θαυμάσει τα μεγάλα επιτεύγματα τεχνικής και αισθητικής της εποχής εκείνης. Κατά την επίσκεψή του στη Σάμο, αξίζει κανείς να δει το «Ευπαλήνειο Όρυγμα», ένα υδραγωγείο που κατασκευάστηκε πριν από 2.500 χρόνια, τον «Ναό της Ήρας» στο Ηραίον, που ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Unesco, τα όμορφα κάστρα και τα ερημικά ξωκλήσια που δεσπόζουν σε μέρη, με θέα όλο το Αιγαίο.

Μνημείο Πυθαγόρα Σάμιου

Αξιόλογα είναι τα αρχαιολογικά μουσεία του νησιού, καθώς και το Οινολογικό Μουσείο Σάμου, όπου μπορεί κάποιος να δει την ιστορία του Σαμιώτικου κρασιού να συνδέεται άρρηκτα με την ιστορία του εμπορίου του τόπου κατά την αρχαιότητα και την τότε θέση του ανάμεσα στις χώρες της Μεσογείου. Σήμερα, το σαμιώτικο κρασί είναι γνωστό διεθνώς, ενώ έχει λάβει πολλά βραβεία και μετάλλια για την ιδιαίτερη γεύση του και τα αρώματά του. Ο μύθος λέει πως οι Σαμιώτες κάποτε βοήθησαν τον θεό Διόνυσο να ξεφύγει από τις Αμαζόνες. Εκείνος, για να τους ανταποδώσει το καλό που του έκαναν, τους δίδαξε την καλλιέργεια του αμπελιού. Η ποικιλία που καλλιεργείται στη Σάμο είναι το μοσχάτο, ψιλόρογο σταφύλι.

Καταρράκτες Καρλόβασι- Φωτογραφία: Άννα Εκλεμέ

Κάποιους από τους 14.000 στρέμματα αμπελώνες του νησιού, καλείται να θαυμάσει ο επισκέπτης, κάνοντας πεζοπορίες κοντά στη φύση και σταματώντας στα πανέμορφα χωριά του, όπου μπορεί να γευτεί  παραδοσιακά φαγητά, όπως τηγανίτες, μπουρέκια, ρεβιθοκεφτέδες, πλάτη γεμιστή στον ξυλόφουρνο, σούμα και λιαστό κρασί. Στο νησί τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια αξιόλογη προσπάθεια αρίθμησης και χάραξης μονοπατιών, πεζοπορικών διαδρομών που καθιστά τη δυνατότητα πρόσβασης στις καταπράσινες πλαγιές του εύκολη και διασκεδαστική.

Πεζοπορία στη Σάμο- Φωτογραφία: Άννα Εκλεμέ
Πεζοπορία στη Σάμο- Φωτογραφία: Άννα Εκλεμέ

Βουνό και θάλασσα πολλές φορές συναντιούνται με το βλέμμα να γαληνεύει και να ταξιδεύει στην απεραντοσύνη που του προσφέρεται. Υπέροχες παραλίες, κοσμοπολίτικες και δυσπρόσιτες, σε προκαλούν να βουτήξεις στα πεντακάθαρα νερά τους.

Παραλία “Μικρό Σεϊτάνι”

Κάπου εδώ το μεγαλείο της φύσης, έρχεται να συναντήσει το μεγαλείο της πολιτισμικής παράδοσης του νησιού. Η Σάμος αποτέλεσε από πολύ παλιά σημείο συνάντησης πολιτισμών. Αυτό φαίνεται από την πλούσια μουσική της παράδοση, με πολλές επιρροές από τη Μικρασία και τη Σμύρνη, από τα ήθη και τα έθιμά της. Σήμερα, χορευτικοί σύλλογοι, μουσικά σχήματα, συνεχίζουν την παράδοση, την οποία μεταφέρουν στον επισκέπτη μέσα από πανηγύρια και εκδηλώσεις.

Συρτός Σαμιώτικος- Λύκειο Ελληνίδων Σάμου

Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς, πώς αυτός ο τόπος γέμισε με δέος τις ψυχές μεγάλων καλλιτεχνικών μορφών που πέρασαν από εδώ, όπως ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος και η συγγραφέας Άλκη Ζέη. Στενά συνδεδεμένος με το νησί, ο Γιάννης Ρίτσος πέρασε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του στη Σάμο, γαληνεύοντας δίπλα στη θάλασσα και αντλώντας έμπνευση από αυτή. Κάποτε, στο «Πρωινό άστρο, αναφέρει:

 «Πως άλλαξες το κόσμο, κοριτσάκι
έχω ένα πουκάμισο απ’ τα φώτα των νερών
έχω ένα χρυσό σακάκι απ’ το λιόγερμα της Σάμος
έχω και μια δόξα απ’ τα πρώτα σου χαμόγελα.»

Αντίστοιχα, η συγγραφέας Άλκη Ζέη έζησε ως παιδί στη Σάμο, κοντά στο Μαλαγάρι, τόπο που αποτέλεσε έμπνευση για εκείνη, ώστε να γράψει αργότερα το βιβλίο «Το καπλάνι της βιτρίνας». Το καπλάνι, που σώζεται ως σήμερα στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Αιγαίου, μαζί με άλλα εκθέματα, με τα υπέροχα μάτια του και τη στιβαρή κορμοστασιά του, θυμίζει κάτι από τα παλιά παιδικά μας χρόνια.

Κλείνοντας, μπορώ να πω ότι μέσα σε λίγες γραμμές δεν μπορεί κανείς να χωρέσει τους θησαυρούς τούτου του τόπου. Κι αν η λέξη  ευγνωμοσύνη είναι λίγη για να περιγράψω τα όσα νιώθω για τη Σάμο, σας προσκαλώ να τολμήσετε να γευτείτε σύντομα τη στωικότητα που μπορεί να αισθανθεί κανείς εδώ, πλάι στις απότομες πεζούλες της, τα καταγάλανα νερά της, τις γεύσεις και τ’ αρώματα που θυμίζουν Ελλάδα. Η εποχή άλλωστε έδειξε πως η επιστροφή στη φύση και στις ρίζες μας είναι απαραίτητη για να αναπροσδιορίσουμε τα θέλω μας και να προσεγγίσουμε τη γαλήνη και την ευτυχία! Ας ξεκινήσουμε λοιπόν!

Φωτογραφία: Άννα Εκλεμέ