Συνέντευξη με την Ελευθερία Αλεξακίδου
Με αφορμή την ποιητική συλλογή «Σιωπές που έγιναν ποίηση» από το Itravelpoetry
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η Ελευθερία Αλεξακίδου μιλά για τη σχέση της με την ποίηση, τις πηγές της έμπνευσής της και τη δημιουργική διαδικασία πίσω από τη συλλογή «Σιωπές που έγιναν ποίηση».
Πότε θυμάστε τον εαυτό σας να γράφει για πρώτη φορά και τι ήταν αυτό που σας οδήγησε στην ποίηση;
Η επαφή μου με τη γραφή ξεκίνησε από πολύ νωρίς. Θυμάμαι να γράφω τις σκέψεις μου, τις αναμνήσεις μου και την καθημερινότητά μου σε μορφή ημερολογίου ή και σε ασύνδετα στιχάκια. Υποσυνείδητα, η συγγραφή αποτελούσε για μένα μια μορφή ψυχοθεραπείας και εσωτερικής ανασκόπησης.
Στην ποίηση οδηγήθηκα όταν συνειδητοποίησα τη δύναμή της. Δηλαδή το πώς μια απλή φράση, μια μεταφορά ή ακόμα και μια τελεία μπορούν να χωρέσουν έναν ολόκληρο τόμο στιγμών και συναισθημάτων. Επιπλέον, αυτό που με γοήτευσε – και συνεχίζει να με γοητεύει στην ποίηση – είναι το γεγονός πως ένας φαινομενικά απλός στίχος μπορεί να ερμηνευτεί διαφορετικά από κάθε άνθρωπο· πολλές φορές ακόμα και από τον ίδιο άνθρωπο σε διαφορετικές στιγμές της ζωής του.
Καθοριστικός σταθμός βέβαια, αποτέλεσε το έργο του Κ. Π. Καβάφη· η λιτή, υπαινικτική και κάποιες στιγμές τολμώ να πω “σκληρή” ματιά του με έκανε να καταλάβω ότι η ποίηση ήταν τελικά η φυσική μου “γλώσσα”.
Τι σημαίνει για εσάς η ποίηση; Είναι ανάγκη έκφρασης, τρόπος επικοινωνίας ή ένας προσωπικός τρόπος να βλέπετε τον κόσμο;
Είναι και τα τρία. Δε νομίζω πως θα μπορούσε κάποιος να διαχωρίσει κάτι από αυτά, αλλά αν έπρεπε να ξεχωρίσω ένα, θα έλεγα ότι ξεκινά ως βαθιά ανάγκη έκφρασης. Οι σπουδές μου, αλλά και η επαγγελματική μου δραστηριότητα κινούνται γύρω από έναν χώρο όπου κυριαρχούν η ανάλυση, οι αλγόριθμοι και η αυστηρή λογική. Έτσι, η ποίηση αποτελεί το απόλυτο αντίβαρο: τον χώρο όπου το συναίσθημα δεν χωρά σε κανόνες. Παράλληλα, είναι ένας μοναδικός τρόπος να μπορώ να βλέπω τον κόσμο από μια άλλη οπτική γωνία.
Από πού αντλείτε συνήθως την έμπνευσή σας; Από προσωπικά βιώματα, ανθρώπους, εικόνες, συναισθήματα ή από την καθημερινότητα;
Η έμπνευση έρχεται από μια διαρκή όσμωση καταστάσεων και συναισθημάτων. Σίγουρα, μεγάλο ρόλο έχουν παίξει τα ταξίδια. Όταν βρίσκεσαι διαρκώς σε κίνηση, ανάμεσα σε διαφορετικούς τόπους, πολιτισμούς, αεροδρόμια και πρόσωπα, αποτυπώνονται εικόνες στο μυαλό σου ασυνείδητα: μια ματιά σε μια αίθουσα αναμονής, ένα ηλιοβασίλεμα από ψηλά, ένα άγγιγμα, ένα ξέσπασμα, ένα φιλί, ένα δάκρυ. Πυρήνας όμως παραμένει η καθημερινότητα — ένας καφές στο χέρι, η μυρωδιά της αλμύρας, ο ήχος από τα παγάκια σε ένα ποτήρι. Η έμπνευση αλλά και η ουσία βρίσκονται στις απλές στιγμές, αρκεί να καταφέρνεις να βλέπεις κάτω από την επιφάνειά τους.
Υπάρχει κάποιο συναίσθημα που επιστρέφει συχνά στην ποίησή σας;
Αν υπάρχει ένα συναίσθημα που αισθάνομαι πως τριγυρίζει γύρω από το μολύβι μου είναι η αγάπη. Η αγάπη πρωτίστως προς τον εαυτό μας, προς τη ζωή και στη συνέχεια προς τους άλλους. Δε μιλάω για τον έρωτα, αυτό είναι ένα άλλο τεράστιο κεφάλαιο. Μιλάω όμως για την αγάπη, αγνή, βαθιά, ανιδιοτελή. Αγάπη σε ένα αντικείμενο, σε μια συνήθεια, σε μια εικόνα της φύσης. Αγάπη για τα “θέλω” μας. Αγάπη σε όλα εκείνα τα κομμάτια του παζλ που όταν ενωθούν σχηματίζουν το “εγώ” μας.
Πόσο προσωπική είναι η ποίησή σας; Όταν γράφετε, αισθάνεστε ότι αποκαλύπτετε ένα κομμάτι του εαυτού σας;
Είναι πλήρως προσωπική. Κάθε στίχος κουβαλά ένα κομμάτι από τη δική μου αλήθεια, τις δικές μου ανασφάλειες, επιθυμίες και μνήμες. Εξού και ο ίδιος ο τίτλος του βιβλίου μου “Σιωπές που έγιναν ποίηση”, είναι οι δικές μου σιωπές, τα δικά μου βιώματα. Όταν γράφεις ποίηση, είναι αδύνατον να κρυφτείς· εκτίθεσαι, στέκεσαι ευάλωτος απέναντι στο χαρτί. Την ίδια στιγμή όμως, η γραφή λειτουργεί μαγικά: μετατρέπει κάτι τελείως προσωπικό σε κάτι πλήρως συλλογικό. Όταν κάποιος διαβάζει έναν στίχο μου για την απώλεια ή τον έρωτα, δεν σκέφτεται τη δική μου ζωή, αλλά τη δική του. Έτσι, μπορεί να έχω γράψει ναι μεν για τις δικές μου “σιωπές”, αλλά ελπίζω μέσα από την ανάγνωση, καθένας να ανακαλύψει τις δικές του.
