Συνέντευξη με την Ευτυχία Σίντου
Με αφορμή την ποιητική συλλογή «Εξακολουθητικός Μέλλοντας» από το Itravelpoetry
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η Ευτυχία Σίντου μιλά για τη σχέση της με την ποίηση, τις πηγές της έμπνευσής της και τη δημιουργική διαδικασία πίσω από τη συλλογή «Εξακολουθητικός Μέλλοντας».
Πώς γεννιέται ένα ποίημα; Ξεκινά από μια λέξη, μια εικόνα, μια σκέψη ή ένα συναίσθημα;
Οτιδήποτε μπορεί να λειτουργήσει ως ερέθισμα και να καταλήξει σε ένα στίχο ή μία σελίδα ολόκληρη. Μπορεί να είναι μία ενδιαφέρουσα λέξη ή φράση που θα ακούσεις από τον διπλανό σου στο λεωφορείο, μπορεί να είναι και μία απλή ή και παράδοξη εικόνα. Για εμένα, ερεθίσματα υπάρχουν τόσο έξω, στο δρόμο, στην πόλη, στην κίνηση, όσο και μέσα στον καθένα. Εάν ξεκίνησει από μέσα, μπορεί να είναι μια σκέψη μόνο που θα γεννήσει ένα ποίημα. Ωστόσο, δεν μπορώ να αντιληφθώ μια σκέψη μεμονωμένα, παρά μόνο μέσα σε ένα πιο συναισθηματικό αλλά και κοινωνικό πλαίσιο. Ζεις, ακούς, ή παρατηρείς κάτι σε ένα δεδομένο χώρο και χρόνο και έπειτα (ή ταυτόχρονα) αισθάνεσαι κάτι. Έπειτα σκέφτεσαι, και ακολούθως γράφεις.
Πόσο σημαντικό είναι για εσάς το γεγονός ότι ο κάθε αναγνώστης μπορεί να δώσει διαφορετική ερμηνεία στο ίδιο ποίημα;
Εκεί ακριβώς είναι όλη η μαγεία που κουβαλά η ποίηση. Σε κάτι που για εμένα είναι βαθιά και απόλυτα θλιβερό, μπορεί κάποιος ή κάποια να διακρίνει κάτι φωτεινό, και αντίστροφα φυσικά. Η ελευθερία της ερμηνείας είναι αυτό που κάνει ενδιαφέρουσα την ανάγνωση σαν συνθήκη per se. Είναι κάτι σαν blind tasting. Διαβάζεις ένα ποίημα, όπως δοκιμάζεις ένα φαγητό και καλείσαι να αναγνωρίσεις τα συστατικά του. Μπορεί να μην μπορείς να μαντέψεις όλα τα συστατικά που έβαλε η σεφ. Μπορεί να νομίζεις και ότι γεύτηκες στοιχεία που δεν υπήρχαν καν στο πιάτο σου. Αλλά σε τελική ανάλυση, σημασία έχει αν σου άρεσε ή όχι, αν είναι του γούστου σου, αν θες να συνεχίσεις.
Υπάρχει κάποιο ποίημά σας που δυσκολευτήκατε ιδιαίτερα να γράψετε ή να ολοκληρώσετε; Γιατί;
Υπάρχουν ποιήματα που δεν γράφονται εύκολα. Για εμένα, όταν γράφω κάτι, τότε μόνο καταλαβαίνω τι συμβαίνει, τι νιώθω, πώς νιώθω. Προφανώς, κάποια ανθρώπινα συναισθήματα δεν είναι και τόσο ευχάριστα. Όταν, λοιπόν, πρέπει να τα μεταφέρεις αυτά στο χαρτί, δεν είναι εύκολο ή απλό. Από όσα ποιήματά μου περιέχει ο “Εξακολουθητικός Μέλλοντας”, νομίζω πως τα πιο δύσκολα ήταν αυτά που όταν ανατρέχω τα βιώνω ακόμα αρκετά παραστατικά, π.χ. “Στο Αντίθετο Ρεύμα” ή “Η Μάστιγα”. Υπάρχουν και ορισμένα ποιήματα που μου προκαλούσαν αρκετή νευρικότητα γράφοντάς τα και, παρότι δεν δυσκολεύτηκα να τα γράψω (κάθε άλλο μάλιστα), ήταν απαιτητικό το να τα επιμεληθώ, ιδιαίτερα το “Βαρετό Ολόλευκο Σατέν” και η “Ηρεμία”.
Όταν ολοκληρώνετε ένα ποίημα, αισθάνεστε ότι το αποχωρίζεστε ή συνεχίζετε να το «δουλεύετε» μέσα σας;
Δεν θα έλεγα σε καμία περίπτωση ότι το αποχωρίζομαι. Η αλήθεια είναι ότι κάθε ποίημα έχει μια ξεχωριστή θέση σε αυτό το φάσμα. Αυτό που συμβαίνει τις περισσότερες φορές είναι ότι ένα ποίημα φτάνει στην τελική του μορφή, είτε μετά από μερικά λεπτά, είτε μετά απο χρόνια. Από εκεί και έπειτα, είναι κομμάτι σου. Το ενδιαφέρον είναι ότι στις περιπτώσεις όπου όντως το “δουλεύεις” μέσα σου, αυτό συμβαίνει ασυνείδητα. Οπότε, γυρνάς μετά από καιρό, έχοντας δουλέψει μέσα σου, και αλλάζεις σημεία, επειδή έχεις αλλάξει εσύ. Και τότε μόνο, κρίνεις τι οφείλεις στον εαυτό σου να διατηρείς ίδιο, και τι να επεξεργάζεσαι ή να προσθέτεις. Είναι τρομερά δημιουργική διαδικασία, σαν ενδοσκόπηση.
Τι ρόλο παίζει η σιωπή στη δημιουργική σας διαδικασία;
Πολύ ουσιαστικό ρόλο, με την ευρεία έννοια τουλάχιστον. Μέσα της γεννιούνται ιδέες, εικόνες, συναισθήματα. Είναι το πέρασμα προς τις λέξεις. Είναι η συνθήκη που δίνει το έναυσμα. Πολλές φορές χανόμαστε μέσα στην τρέλα και την παράνοια της καθημερινότητας και μόνο όταν κατά συνθήκη ή κατ’ επιλογή βρεθούμε στη σιώπη, μπορούμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει μέσα μας. Παρ’ όλα αυτά, όσο χρήσιμη και να είναι, προσωπικά την επιλέγω σπάνια. Στη σύγχρονη φιλοσοφία η σιωπή θεωρείται αντίσταση ως προς το θόρυβο του κόσμου και δρόμος προς την ψυχική ηρεμία. Δεν θα έλεγα ότι είμαι fan. Αντίστροφα, μπορώ να πω ότι με την τέχνη, την ποίηση και τη ζωή που κάνουμε, οφείλουμε να στεκόμαστε απέναντι στη σιωπή.
